Τουρκία: Σε κομβικό σημείο το CHP – Σενάρια για «Νέο Κόμμα» από τον Οζέλ
Πόσα και ποια θα είναι τα κόμματα που θα πάρουν μέρος στις επόμενες τουρκικές εκλογές; Εν έτει 2026, από ημερολογιακή σκοπιά, το ερώτημα θα μπορούσε να θεωρηθεί πρόωρο.
Με βάση τα νυν δεδομένα άλλωστε, οι επόμενες κάλπες δεν αναμένονται στη γείτονα πριν από το 2028 (προεδρικές και βουλευτικές) και το 2029 (δημοτικές). Οι εξελίξεις, ωστόσο, στο εσωτερικό της Τουρκίας «καλπάζουν» και το μέλλον διαγράφεται «εκρηκτικά ρευστό».
Μόλις τον περασμένο Μάιο, τουρκικό δικαστήριο επέλεξε να ακυρώσει την εκλογή του Οζγκιούρ Οζέλ στην ηγεσία του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP).
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, το κομματικό συνέδριο που εξέλεξε τον φαρμακοποιό από τη Μανίσα στην ηγεσία του μεγαλύτερου αντιπολιτευόμενου κόμματος της Τουρκίας τον Νοέμβριο του 2023 είχε σημαδευτεί από «παρατυπίες» και «νοθείες».
Ως εκ τούτου, εφετείο της Αγκυρας αποφάσισε να ακυρώσει την εκλογή του Οζέλ και να επαναφέρει στο τιμόνι της παράταξης, προσωρινά έστω, τον προηγούμενο ηγέτη Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου.
Από τον Οκτώβριο του 2024 κι έπειτα, η «ανεξάρτητη» τουρκική «δικαιοσύνη» έχει επιδοθεί σε μια κούρσα «διόρθωσης» των εκλογικών αποτελεσμάτων του 2024, καθαιρώντας -και σε αρκετές περιπτώσεις φυλακίζοντας- εκλεγμένους δημάρχους της αντιπολίτευσης.
Με κομματικό ηγέτη τον Οζέλ και μπροστάρη τον Ιμάμογλου, το CHP είχε θριαμβεύσει στις τοπικές εκλογές του 2024 παίρνοντας όλους τους μεγάλους δήμους και σειρά από συντηρητικά προπύργια. Οι νικητές ωστόσο εκείνων των εκλογών βρέθηκαν εν τω μεταξύ στο στόχαστρο «εκκαθαρίσεων».
Η διαδικασία αυτή, που ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2024 με τη δίωξη του Αχμέτ Οζέρ στο Εσένγιουρτ της Κωνσταντινούπολης, κορυφώθηκε τον Μάρτιο του 2025 με τη φυλάκιση του Εκρέμ Ιμάμογλου, συνεχίστηκε τον Μάιο του 2026 με την καρατόμηση του Οζέλ από την κομματική ηγεσία και, όπως φαίνεται, ακόμη δεν έχει ολοκληρωθεί αφού νέες διώξεις ανακοινώνονται.
Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο σύσφιξης των πιέσεων, το κομβικό ερώτημα που ανακύπτει έχει πια να κάνει με το ίδιο το μέλλον του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP).
Θα συνεχίσει να υπάρχει η κεμαλική παράταξη (που τον Σεπτέμβριο του 2023 γιόρτασε τα 100 χρόνια από την ίδρυσή της); Κινδυνεύει με διασπάσεις ή μήπως ακόμη και με διάλυση;
Η πλευρά όσων πρόσκεινται στον Ρ. Τ. Ερντογάν και στο κυβερνών τουρκικό ισλαμοεθνικιστικό μπλοκ επιμένει να υποστηρίζει εδώ και καιρό -μέσω δημοσιευμάτων, διαρροών, άρθρων γνώμης- ότι οι μέρες του CHP ως ενιαίου κόμματος είναι πια μετρημένες.
Σύμφωνα με όσα υποστηρίζει αυτή η πλευρά των αντιπάλων του CHP, οι εσωκομματικές συγκρούσεις έχουν πολλαπλασιαστεί ακόμη και στον άξονα Οζέλ-Ιμάμογλου-Γιαβάς. Κοινώς δεν είναι πια μόνον ο Κιλιτσντάρογλου που συγκρούεται με τους άλλους, αλλά και όλοι οι άλλοι που συγκρούονται μεταξύ τους στις τάξεις του μεγαλύτερου κόμματος της τουρκικής αντιπολίτευσης.
Στον αντίποδα, όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά ο Ευάγγελος Αρεταίος και η Μαρία Ζαχαράκη στο newsletter «Γράμματα από την Τουρκία», «ο αντιπολιτευόμενος (σ.σ. τουρκικός) Τύπος περιγράφει μια πολύ πιο συγκρατημένη εικόνα, σύμφωνα με την οποία το βασικό σχέδιο της ηγεσίας παραμένει η διατήρηση του CHP ως ενιαίου κόμματος και η εξάντληση όλων των νομικών δυνατοτήτων πριν εξεταστεί οποιαδήποτε εναλλακτική οργανωτική λύση».
«Κανείς δεν ξέρει τι θα συμβεί στη συνέχεια και όποιος λέει ότι ο Ερντογάν κινεί τα νήματα βρίσκει δικαιολογίες. Δυστυχώς, υπάρχει πραγματική διχόνοια εντός του κόμματός μας», δηλώνει σύμβουλος του CHP στους συντάκτες του newsletter «Turkey recap».
Ο ίδιος ο Οζέλ πάντως, μιλώντας στο τουρκικό δίκτυο Sözcü TV, υποστήριξε ότι όντως ετοιμάζεται να προχωρήσει στην ίδρυση ενός νέου κόμματος το οποίο θα ονομάζεται «Νέο Κόμμα».
Σύμφωνα με όσα είχε γράψει η Εζγκί Ακί στο Al-Monitor την περασμένη εβδομάδα, ο Οζέλ θα μπορούσε να προχωρήσει σε αυτήν την κίνηση έως τον Αύγουστο.
Ο ίδιος είχε άλλωστε αναφέρει ως πιθανή περίοδο εξελίξεων τις αρχές Αυγούστου. Σύμφωνα μάλιστα με δημοσκόπηση (MetroPoll) την οποία επικαλείται η Άμπεριν Ζαμάν επίσης στο Al-Monitor, αυτό το «Νέο Κόμμα» του Οζέλ θα ξεπερνούσε το AKP του Ερντογάν εάν διεξάγονταν τώρα βουλευτικές εκλογές στην Τουρκία, με 33,8% έναντι 27%…
