Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι κρίσιμες, δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ με το βλέμμα στραμμένο στο Ουκρανικό, έπειτα από τη συνάντηση που είχε με τον Ουκρανό ομόλογό του, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στις ΗΠΑ στις 28 Δεκεμβρίου.

Το 2026 ξεκινά με τον πόλεμο στην Ουκρανία να μαίνεται και τον στόχο της ειρήνευσης να εκκρεμεί. Οι αυταπάτες περί ειρήνευσης-εξπρές έχουν πια διαψευστεί κατηγορηματικά από όσους τις έθρεφαν. Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος, που άλλοτε ισχυριζόταν ότι επρόκειτο να επιλύσει το Ουκρανικό μέσα σε λίγες ώρες, παραδέχεται πια σχεδόν 12 μήνες έπειτα από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο ότι πρόκειται για ένα πολύ δύσκολο και περίπλοκο ζήτημα… το οποίο μπορεί και να μην επιλυθεί…

Η πρωτοχρονιά του 2026 βρίσκει τις σχετικές με τον πόλεμο στην Ουκρανία διαπραγματεύσεις σε μια νέα κρίσιμη καμπή.

Ακόμη κι αν υπάρξει μια κάποιου τύπου συμφωνία μέσα στις πρώτες εβδομάδες της χρονιάς που έρχεται, πράγμα εξαιρετικά δύσκολο, είναι βέβαιο ότι αυτή θα συνοδεύεται από νέα ερωτηματικά και νέες περιόδους αβεβαιότητας.

Ο Ουκρανός πρόεδρος έχει, από την πλευρά του, ζητήσει κατάπαυση του πυρός προκειμένου το όποιο ειρηνευτικό σχέδιο να τεθεί σε δημοψήφισμα, ενώ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο για εκλογές μέσα στο 2026.

Με άλλα λόγια, ακόμη κι αν η Ρωσία συναινέσει κάποια στιγμή στη ζητούμενη εκεχειρία, πράγμα απαραίτητο προκειμένου να τελειώσει ο πόλεμος, αυτή η εκεχειρία θα αποτελεί είσοδο σε αχαρτογράφητα νερά.

Το πρώτο ερώτημα θα έχει να κάνει με το μέλλον της ιδίας της κατάπαυσης του πυρός η οποία θα πρέπει… να μην παραβιαστεί. Ακόμη κι αν αυτή επιβιώσει, τα ερωτήματα θα εν συνεχεία θα διευρυνθούν αγγίζοντας τις πολιτικές εξελίξεις εντός της Ουκρανίας, τις διεθνείς ισορροπίες, τις ρωσικές διαθέσεις, το μέλλον των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στη Μόσχα, τον βαθμό της αμερικανικής διαμεσολάβησης, την αξιοπιστία των όποιων μεταπολεμικών εγγυήσεων ασφαλείας κ.ά.

Το Ουκρανικό είναι ένα θέμα το οποίο θα συνεχίσουμε να συζητούμε καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026. Ως προς αυτό, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία. Το Ουκρανικό δεν θα είναι, ωστόσο, το μόνο.

Από τις πληγές που άνοιξαν ή παρέμειναν ανοιχτές μέσα στο 2025, επί της ουσίας δεν έχει κλείσει καμία. Αντιθέτως, σχεδόν όλες δείχνουν να κινούνται πάνω σε λεπτές και εύθραυστες κόκκινες γραμμές, υπό το βάρος αβεβαιοτήτων που σχετίζονται με τον βαθμό της αμερικανικής εμπλοκής και τις υπό διαμόρφωση διεθνείς ανακατατάξεις.

«Έχω καλύψει δημοσιογραφικά περισσότερους από 40 πολέμους σε όλο τον κόσμο κατά τη διάρκεια της καριέρας μου, από τη δεκαετία του 1960 κι έπειτα […] Αλλά δεν έχω ξαναδεί μια χρονιά τόσο ανησυχητική όσο το 2025», γράφει ο Τζον Σίμπσον στο BBC, συμμεριζόμενος τον φόβο που θέλει το Ουκρανικό να εξελίσσεται σε νέα παγκόσμια σύρραξη.

Η Αμερική πλέον δεν είναι αυτή που ήταν. Η διοίκηση Τραμπ πέρασε το 2025 αμφισβητώντας όσα άλλοτε θεωρούνταν δεδομένα στο μέτωπο των διατλαντικών σχέσεων.

Σε αντίθεση με το παρελθόν, οι αμερικανικές δεσμεύσεις υπέρ της συλλογικής νατοϊκής ασφάλειας πλέον τελούν υπό αμφισβήτηση εκ των έσω, από την ίδια την Ουάσιγκτον.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποσύρουν δυνάμεις από την Ευρώπη, υποβαθμίζουν τον αμερικανικό ρόλο εντός του ΝΑΤΟ, αναπαράγουν ρωσικές θέσεις στο Ουκρανικό και «συγκρούονται» όχι με εχθρούς αλλά με συμμάχους (τον Καναδά, τη Δανία, την ΕΕ) τους οποίους προσεγγίζουν πια ωσάν να ήταν ανταγωνιστές ή ακόμη και εχθροί των ΗΠΑ.

Την ίδια ώρα ωστόσο, παρά τη μειωμένη διάθεση εμπλοκής που εμφανίζουν σε σειρά από μέτωπα εκτός των αμερικανικών συνόρων, οι ίδιες δεν διστάζουν να εξαπολύσουν ξαφνικές επιθέσεις (στη Συρία, στη Νιγηρία, στην Υεμένη, στο Ιράν, στα ανοιχτά της Βενεζουέλας), υπενθυμίζοντας τον ρόλο του παγκόσμιου χωροφύλακα που επί σειρά ετών είχαν, έναν ρόλο τον οποίο όμως οι ίδιες πια αποκηρύσσουν στη θεωρία.

Οι αμερικανικές παλινωδίες της νέας προεδρίας Τραμπ επιτείνουν τη σύγχυση στην υπό αναδιαμόρφωση διεθνή σκηνή, διαμορφώνοντας ένα τοπίο το οποίο παραμένει ρευστό ενόψει 2026.

Στο επίκεντρο βρίσκεται, βέβαια, το Ουκρανικό και όλα όσα σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με αυτό: το μέλλον του ΝΑΤΟ, η αμυντική «ολοκλήρωση» της Ευρωπαϊκής Ενωσης και η μελλοντική ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας, το μέλλον των σχέσεων Ευρώπης-Ρωσίας, οι προοπτικές ανάπτυξης των ευρωπαϊκών αμυντικών βιομηχανιών, οι αμυντικοί προϋπολογισμοί των επόμενων ετών κ.ά.

Ωστόσο, τα ανοιχτά μέτωπα εκτείνονται πια πέραν των ευρωπαϊκών συνόρων.

Ξεκινώντας από την εγγύς ευρωπαϊκή γειτονιά, οι «πληγές» σε Λιβύη, Σαχέλ, Λίβανο, Σύρια και Γάζα παραμένουν ανοιχτές και… συγκοινωνούσες.

Η δεύτερη φάση της εκεχειρίας στη Γάζα θα είναι πολύ πιο δύσκολα υλοποιήσιμη από την πρώτη, αφού αυτή εμπεριέχει αγκάθια όπως είναι για παράδειγμα εκείνο του αφοπλισμού της Χαμάς και της ανάπτυξης ξένων στρατιωτικών δυνάμεων στη Γάζα. Η Γάζα επηρεάζει, όμως, άμεσα κι άλλα μέτωπα, όπως είναι εκείνα του Λιβάνου (τι θα γίνει με τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ;) και του διπόλου Ισραήλ-Τουρκίας.

Μέσα στο 2026 δεν αποκλείεται να δούμε νέα (ισραηλινά) στρατιωτικά πλήγματα στο Ιράν, στον Λίβανο και στη Συρία. Ειδικά στη Σύρια, θα πρέπει να περιμένουμε εξελίξεις, ειδικά σε σχέση με τους Κούρδους (SDF) και την ενδεχόμενη ενσωμάτωσή τους στις υπό διαμόρφωση «εθνικές» συριακές δυνάμεις η οποία ανακοινώθηκε μεν το 2025 αλλά ακόμη εκκρεμεί. Είτε αυτή η ενσωμάτωση περάσει από τη θεωρία στην πράξη, είτε όχι, στο Συριακό θα σημειωθεί κινητικότητα – αυτό είναι βέβαιο – με τις απολήξεις αυτής της κινητικότητας να φτάνουν, όμως, στην Τουρκία από τη μία πλευρά και στο Ισραήλ από την άλλη.

Ο τουρκοϊσραηλινός ανταγωνισμός έχει έρθει για να μείνει και πλέον δεν περιορίζεται εντός της Μέσης Ανατολής. Η επιλογή της ισραηλινής κυβέρνησης να αναγνωρίσει τη Σομαλιλάνδη ερμηνεύθηκε, για παράδειγμα, από μερίδα αναλυτών ως «πλήγμα» ενάντια στην Τουρκία του Ερντογάν που διατηρεί στρατιωτική παρουσία στη Σομαλία.

Παράλληλα ωστόσο, ενώ η κόντρα μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ εντείνεται, η προσδοκία της εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και Σαουδικής Αραβίας (κι ένταξης του Ριάντ στις Συμφωνίες του Αβραάμ) παραμένει, τουλάχιστον από την πλευρά των ΗΠΑ που συνεχίζουν και θα συνεχίσουν να πιέζουν προς μια τέτοια κατεύθυνση.

Στα καθ’ ημάς, τα καλούμενα «ήρεμα νερά» των ελληνοτουρκικών δείχνουν να αποτελούν πια παρελθόν, αφού η Άγκυρα επέστρεψε -έπειτα από χρόνια- σε τροχιά παραβιάσεων του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου, στέλνοντας έτσι τα δικά της μηνύματα ενάντια στις κινήσεις σύσφιξης των δεσμών μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Υπό αυτό το πρίσμα, αποκτά όμως πρόσθετο ενδιαφέρον και η κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της Ευρώπης το πρώτο εξάμηνο του 2026, καθώς αυτή αναμένεται να δεχθεί τα «πυρά» της τουρκικής πλευράς.

Αλλά και εκτός Ευρώπης, εάν κλιμακωθούν όσα έχουν κάνει την εμφάνισή τους ως τάσεις τους τελευταίους μήνες, δεν αποκλείεται μέσα στο 2026 να δούμε ακόμη και μια αμερικανική στρατιωτική εισβολή στη Βενεζουέλα.

Όσο για το δίπολο Κίνας – ΗΠΑ, αυτό αποχαιρετά το 2025 με το ισοζύγιο των εμπορικών συναλλαγών να παραμένει πλεονασματικό υπέρ του Πεκίνου, ενώ το συνολικό εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας (όχι μόνο σε σχέση με τις ΗΠΑ αλλά έναντι όλων) ξεπέρασε το 1 τρισ. δολ. τους πρώτους έντεκα μήνες του 2025, σημειώνοντας νέο ρεκόρ, προς μεγάλη απογοήτευση προφανώς του ιδίου του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος μένει να φανεί εάν θα αναθεωρήσει την πολιτική του περί δασμών μέσα στο 2026.