«Το ΝΑΤΟ χωρίζεται στα δύο», γράφει στον ιστοχώρο του περιοδικού Foreign Policy η Εμμα Άσφορντ, ανώτερη επιστημονική συνεργάτιδα της αμερικανικής δεξαμενής σκέψης Stimson Center, υπογραμμίζοντας τα «ανταγωνιστικά οράματα για το μέλλον της διατλαντικής Συμμαχίας» που κομίζουν πια δύο συνονόματοι αξιωματούχοι: ο Μαρκ Ρούτε από τη μία πλευρά – και ο Μάρκ Κάρνεϊ από την άλλη.

«Τα άλλα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ παραμένουν διχασμένα αναφορικά με ένα θεμελιώδες ερώτημα: Τι προσπαθούν να επιτύχουν με όλες αυτές τις νέες (σ.σ. αμυντικές) δαπάνες;», διερωτάται η Άσφορντ, προσεγγίζοντας τους δύο Μαρκ ως «αντιτιθέμενους πόλους».

Ο μεν Ρούτε, ως γενικός γραμματέας της Συμμαχίας και «φίλος» του Τραμπ, οραματίζεται ένα μέλλον σημαντικά αυξημένων αμυντικών δαπανών, μεγάλο μέρος των οποίων θα συνεχίσει να κατευθύνεται στα ταμεία των αμερικανικών αμυντικών βιομηχανιών («buy American»).

O Κάρνεϊ από την άλλη πλευρά, ως πρωθυπουργός του Καναδά και επικριτής του Αμερικανού προέδρου, θέλει οι νατοϊκές δυνάμεις να επεξαρτηθούν αμυντικά από τις ΗΠΑ αναπτύσσοντας κατά τρόπο ανεξάρτητο τις δικές τους αμυντικές δυνατότητες μέσα από νέες -όχι πια αμερικανοκεντρικές- συμπράξεις.

Η τελευταία Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ, που πραγματοποιήθηκε προ ημερών στην Άγκυρα, ήρθε -από πλευράς αμυντικών συμφωνιών- να συγκεράσει αυτές τις δύο προσεγγίσεις, ισορροπώντας ανάμεσα στη συνεχίζομενη εξάρτηση από τις ΗΠΑ και στις τάσεις απεξάρτησης που όντως καθίστανται πια πιο έντονες και συστηματικές.

Η πλευρά του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ και των θιασωτών της ευρωκαναδικής αμυντικής χειραφέτησης μπορεί να δηλώνει ικανοποιημένη.

Ο ίδιος ο Κάρνεϊ ανακοίνωσε τη σύσταση της Παγκόσμιας Τράπεζας για την Αμυνα, την Ασφάλεια και την Ανθεκτικότητα (Defense, Security and Resilience Bank – DSRB) που θα έχει ως αποστολή, σε ρόλο αναπτυξιακής τράπεζας, να παρέχει δάνεια με χαμηλό επιτόκιο σε χώρες για τη χρηματοδότηση αμυντικών έργων. Η Ελλάδα συμμετέχει ως ιδρυτικό μέλος στο εν λόγω εγχείρημα στο οποίο όμως συμμετέχουν και άλλοι, πέρα από τον Καναδά: η Αλβανία, το Βέλγιο, η Ουκρανία, η Λετονία, η Ρουμανία, το Λουξεμβούργο και η Τουρκία.

Παράλληλα, στο πλαίσιο της πρόσφατης Συνόδου Κορυφής, ανακοινώθηκε ότι το ΝΑΤΟ πρόκειται να προμηθευτεί από τη Σουηδία και συγκεκριμένα τη Saab έως και δέκα 10 αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου GlobalEye που θα έρθουν να αντικαταστήσουν τον στόλο των παλαιών αμερικανικών E-3 της Boeing.

Ο ιστοχώρος Breaking Defense βλέπει στην εν λόγω κίνηση μια σαφή «στροφή» της Συμμαχίας προς την Ευρώπη, υπενθυμίζοντας ότι αρχικά οι Σύμμαχοι σχεδίαζαν να αντικαταστήσουν τα παλαιά E-3 με έξι αμερικανικά E-7 Wedgetail (Boeing).

Σε μια κίνηση πρόσθετης ώθησης υπέρ της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, το Βέλγιο, η Κροατία, η Γαλλία, η Πολωνία, η Ισπανία, η Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο «προσδέθηκαν» στο A400M High Visibility Project που έχει ως στόχο να καλύψει τα κενά στις στρατηγικές δυνατότητες αερομεταφορών των Ευρωπαίων συμμάχων.

Στο πλαίσιο της εν λόγω συνεργασίας, οι συμμετέχουσες χώρες συμφωνούν να μοιράζονται το οικονομικό κόστος αγοράς και συντήρησης μεταγωγικών αεροσκαφών εναέριου εφοδιασμού Airbus A330 Multi Role Tanker Transport (MRTT).

Στο πλαίσιο της πρόσφατης Συνόδου Κορυφής, οι νατοϊκές δυνάμεις ανακοίνωσαν ωστόσο και άλλες πρωτοβουλίες που έχουν ως στόχο τον καλύτερο συντονισμό και την ενίσχυση και περαιτέρω ανάπτυξη των αμυντικών τους δυνατότητων, πρωτοβουλίες που επικεντρώνονται αφενός στην ανάπτυξη συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης (όπως το Crewed Airborne Early Warning High Visibility Project σε σχέση με το οποίο υπέγραψαν επιστολές προθέσεων η Δανία, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Πολωνία, η Ισπανία, η Σουηδία και η Τουρκία) και αφετέρου στην ανάπτυξη συστημάτων που θα μπορούν να πραγματοποιούν πλήγματα ακριβείας βαθιά εντός των εδαφών του όποιου εχθρού.

Ενδεικτικά, στη δεύτερη κατηγορία ανήκει το υπό βρετανική ηγεσία πρότζεκτ που ανακοίνωσε η βρετανική ηγεσία, ένα πρότζεκτ που αναμένεται να απορροφήσει κεφάλαια ύψους 50 δισ. δολ. σε διάστημα δεκαετίας και στο οποίο συμμετέχουν, πέρα από το Ηνωμένο Βασίλειο, η Δανία, η Εσθονία, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ολλανδία, η Νορβηγία, η Ρουμανία, η Ισπανία, η Σουηδία και η Τουρκία.

Στην ίδια κατηγορία εντάσσεται και το Ground-Based Precision Strike Capabilities High Visibility Project που «λάνσαραν» η Δανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Νορβηγία, η Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Παράλληλα, οχτώ χώρες του ΝΑΤΟ (η Δανία, ο Καναδάς, η Φινλανδία, η Γερμανία, η Νορβηγία, η Ολλανδία, η Σουηδία και η Τουρκία) ανακοινώθηκε ότι σχεδιάζουν να συνδέσουν/συντονίσουν/συγχρονίσουν τους στρατιωτικούς δορυφόρους τους σε έναν προς περαιτέρω ανάπτυξη «μεγα-αστερισμό» («mega-constellation») που θα λειτουργεί υπό την ονομασία Hybrid Alliance Layered Operations in Space (HALO).

Πέρα από τα προαναφερθέντα ευρωκεντρικά πρότζεκτ, ανακοινώθηκαν ωστόσο παράλληλα και νέες αγορές αμερικανικών αμυντικών συστημάτων με τον Μαρκ Ρούτε να υπογραμμίζει συγκεκριμένα την προγραμματισμένη αγορά έως και πέντε μη επανδρωμένων αεροσκαφών MQ-4C Triton από την αμερικανική Northrop Grumman.