Η 27η Νοεμβρίου γιορτάζεται στις ΗΠΑ ως Ημέρα των Ευχαριστιών. Ήταν, άλλοτε, η μέρα κατά την οποία οι πουριτανοί έποικοι από την Αγγλία ευχαριστούσαν τον θεό για τη σοδειά της χρονιάς που φεύγει. Πλέον, ως εθνική αργία πια, είναι η μέρα κατά την οποία οι οικογένειες μαζεύονται γύρω από το ίδιο τραπέζι, εκφράζοντας ευχαριστίες και ευγνωμοσύνη, όχι πια για τις αγροτικές σοδειές, αλλά ευρύτερα, για όλα τα «καλά» που είχαν στη ζωή τους…

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ -διεκδικώντας τις «ευχαριστίες» και την «ευγνωμοσύνη» της διεθνούς κοινότητας- όρισε αυτήν την ημέρα ως την προθεσμία πριν από την οποία το Κίεβο θα πρέπει να έχει αποδεχθεί ή απορρίψει το νέο σχέδιο ειρήνευσης για την Ουκρανία που είδε προ ημερών το φως της δημοσιότητας.

Εάν δεν αλλάξει κάτι αναφορικά με το προταθέν χρονοδιάγραμμα – αν και το πιο πιθανό είναι ότι κάτι θα αλλάξει, τότε η πλευρά του Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα πρέπει να έχει δώσει ως την ερχόμενη Πέμπτη, 27 Νοεμβρίου, μια (τελική;) απάντηση τύπου «ναι» ή «όχι» (ειρήσθω εν παρόδω, διερωτάται κανείς εάν θα μπορούσε, άραγε, κι ένα «ναι μεν, αλλά» να γίνει αποδεκτό από την Ουάσιγκτον;).

Το πλάνο των 28 σημείων ωστόσο, το οποίο προσγειώθηκε ενώπιον του Κιέβου (αρχικά με όρους take it or leave it που όμως μπορεί να αλλάξουν) είναι πολύ πιο κοντά στις θέσεις της ρωσικής πλευράς, παρά της ουκρανικής. Αυτό είναι προφανές.

Το εν λόγω σχέδιο, τουλάχιστον στην πρώτη εκδοχή του που είδε το φως της δημοσιότητας στα τέλη της περασμένης εβδομάδας, δίνει στη Μόσχα περισσότερα ουκρανικά εδάφη από όσα οι ρωσικές δυνάμεις κατέχουν σήμερα επί του πεδίου (στην περιοχή του Ντονέτσκ για παράδειγμα)·

αποκλείει την Ουκρανία από το ΝΑΤΟ και το ΝΑΤΟ από την Ουκρανία·

μειώνει τον όγκο των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων (που σήμερα αριθμούν περίπου 880.000 μέλη τα οποία θα πρέπει να μειωθούν σε 600.000 μεταπολεμικά)·

επαναφέρει τη Ρωσία στις τάξεις της G8·

ανοίγει τον δρόμο για τη σταδιακή άρση των κυρώσεων που επιβλήθηκαν στη Μόσχα λόγω του πολέμου·

αποδέχεται ως «ρωσικές» τις περιοχές που σήμερα θεωρούνται κατεχόμενες σε Κριμαία, Λουγκάνσκ και Ντονέτσκ, αλλά και τις ρωσικές γραμμές ελέγχου στη Χερσώνα και στη Ζαπορίζια όπως εκείνες έχουν διαμορφωθεί πια επί του πεδίου·

«προκηρύσσει» εκλογές στην Ουκρανία οι οποίες θα πρέπει να έχουν διεξαχθεί μέσα σε διάστημα 100 ημερών·

εξασφαλίζει πλήρη αμνηστία στους Ρώσους (του ιδίου του Πούτιν προφανώς συμπεριλαμβανομένου, κατά του οποίου όμως εκκρεμεί διεθνές ένταλμα σύλληψης) για όσα εγκλήματα καταγγέλλεται ότι διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου·

και θέτει βάσεις για την ενίσχυση της επιρροής της ρωσικής εκκλησίας και της ρωσικής γλώσσας εντός των ουκρανικών συνόρων μεταπολεμικά…

Από την άλλη πλευρά ωστόσο, υπάρχουν και ορισμένα (λιγότερα σε αριθμό είναι η αλήθεια) σημεία τα οποία θα μπορούσαν να θεωρηθούν θετικά για την ουκρανική πλευρά:

η μελλοντική ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση, η χρηματοδότηση μέρους της ουκρανικής ανοικοδόμησης από τη Ρωσία (με 100 δισ. δολ. τα οποία θα προέρχονται από παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία), η μεταπολεμική χορήγηση «αξιόπιστων εγγυήσεων ασφαλείας» στην Ουκρανία όχι μόνο από τους Ευρωπαίους αλλά και από τις ΗΠΑ, καθώς και το σημείο που αναφέρει ότι «εάν η Ρωσία εισβάλει ξανά στην Ουκρανία, τότε θα ακολουθήσει μια αποφασιστική συντονισμένη στρατιωτική απάντηση, θα επαναφερθούν όλες οι παγκόσμιες κυρώσεις και θα ανακληθούν όλες οι αναγνωρίσεις νέων περιοχών και τα οφέλη που είχε (σ.σ. για τη Ρωσία) αυτή η συμφωνία»…

Αλλοι έσπευσαν να αποκηρύξουν αυτό το πλάνο ως υπερβολικά φιλορωσικό ή ακόμη και ως ρωσικής προέλευσης. Αλλοι, στον αντίποδα, προτίμησαν να το χαιρετίσουν ως ρεαλιστικό.

Προσεκτικές στις διατυπώσεις τους, οι ευρωπαϊκές ηγεσίες μίλησαν για μια ρεαλιστική βάση επανεκκίνησης των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων η οποία εμπεριέχει μεν σημεία που είναι απαράδεκτα αλλά και κάποια άλλα που θα μπορούσαν να γίνουν αποδεκτά.

Πολλά από όσα διέρρευσαν χθες ως αντιπροτάσεις των Ευρωπαίων ήταν όντως τροποποιήσεις σημείων του αρχικού σχεδίου, τροποποιήσεις που περιορίζουν τα εδάφη που χάνει η Ουκρανία, ανεβάζουν τον αριθμό των στρατιωτών που θα δικαιούται να διαθέτει το Κίεβο μεταπολεμικά και ενισχύουν τις εγγυήσεις ασφάλειας προσδίδοντάς τους χαρακτήρα νατοϊκού Άρθρου 5.

Πέρα από το περιεχόμενό του για το οποίο οι απόψεις διίστανται, το εν λόγω σχέδιο γέννησε πάντως μια σειρά από νέα ερωτήματα τα οποία έχουν όμως νόημα σε σχέση με τους συσχετισμούς ισχύος για την από εδώ και πέρα πορεία των εξελίξεων:

Ποιος είναι ο πραγματικός συντάκτης του εν λόγω πλάνου;

Από πού προήλθε αυτό;

Παραδόθηκε στην αμερικανική πλευρά «έτοιμο» από τη Μόσχα (στον Γουίτκοφ από τον Ντμίτριεφ;), όπως καταγγέλθηκε;

Ή μήπως συντάχθηκε από τους Αμερικανούς, οι οποίοι όμως έλαβαν υπόψη τα ρωσικά «θέλω» αλλά και κάποιες από τις ουκρανικές αξιώσεις, όπως θα υποστήριζε εκ των υστέρων η αμερικανική διοίκηση (ο Μάρκο Ρούμπιο);

Αποτελεί τελεσίγραφο και τελική πρόταση ή μπορεί να αλλάξει;

Υπάρχουν ακόμη περιθώρια ελιγμών για την ουκρανική ηγεσία;

Και τι θα συμβεί εάν τελικά το Κίεβο ανακοινώσει ότι απορρίπτει αυτήν την πρόταση;

Προς το παρόν, διαφορετικοί Αμερικανοί αξιωματούχοι (μέλη του Κογκρέσου, κορυφαίοι υπουργοί της διοίκησης Τραμπ, ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος) δίνουν διαφορετικές απαντήσεις όταν καλούνται να απαντήσουν στα προαναφερθέντα.

Άλλοι καταγγέλλουν ως υπερβάλλουσα -και ως εκ τούτου απαράδεκτη- την επιρροή που ασκεί το Κρεμλίνο στην αμερικανική ηγεσία, ενώ άλλοι την υποβαθμίζουν. Άλλοι μιλούν για τελική πρόταση, ενώ άλλοι για ένα βήμα σε μια εν εξελίξει διαδικασία.

Άλλοι θεωρούν τους Ουκρανούς «ηττημένους» (ο Τζέι ντι Βανς) και άλλοι όχι. Άλλοι προειδοποιούν ότι το Κίεβο πρόκειται να χάσει τις ΗΠΑ από σύμμαχο εάν πει «όχι», ενώ άλλοι βλέπουν μέλλον στην αμερικανο-ουκρανική συνεργασία ό,τι κι αν συμβεί.

Όλα τα παραπάνω, όμως, είναι σαν να τα έχουμε ξαναζήσει τους περασμένους μήνες επί Τραμπ, εξού και το «ντεζά βου» του τίτλου: αμφιλεγόμενες προτάσεις ειρήνευσης και τελεσίγραφα, απειλές απόσυρσης της αμερικανικής στήριξης προς την Ουκρανία και προθεσμίες, η Ευρώπη σε ρόλο παρατηρητή των εξελίξεων, ενδοαμερικανικές και ενδοδυτικες διαφωνίες…

Ανεξάρτητα από τις απαντήσεις που κάποια στιγμή θα δοθούν στα παραπάνω ερωτήματα επί του πρακτέου πια, μέσα από τις ίδιες τις εξελίξεις, τα γεγονότα των τελευταίων ημερών φανερώνουν -ή μάλλον επαναβεβαιώνουν- μια σειρά από δεδομένα και τάσεις.

Παρά τις όποιες αλλαγές στη ρητορική του ιδίου του Τραμπ (ο οποίος άρχισε να ασκεί δημόσια κριτική στη ρωσική ηγεσία, ειδικά έπειτα από την εκ του αποτελέσματος αποτυχημένη συνάντηση που είχε με τον Πούτιν στην Αλάσκα τον περασμένο Αύγουστο), οι Ρώσοι εξακολουθούν, όπως φαίνεται, να ασκούν σημαντική επιρροή στην αμερικανική διοίκηση, παρασκηνιακά και όχι μόνο.

Την ίδια ώρα ωστόσο – και παρά τη σημαντικότητα στήριξη που παρέχουν πια στην Ουκρανία, οι Ευρωπαίοι συνεχίζουν να τρέχουν πίσω από τις εξελίξεις, αφού πληροφορούνται εκ των υστέρων το περιεχόμενο σχεδίων για τα οποία δεν είχαν γνώση.

Η Ευρώπη τρέχει -ξανά- να καλύψει το χαμένο έδαφος, ενώ ο Τραμπ από την πλευρά του γκρινιάζει για τους Ευρωπαίους και τους Ουκρανούς που δεν εκτιμούν τις προσπάθειες που καταβάλλει για την ειρήνη.

Ενδεικτικές αναφορικά με την κινητοποίηση των Ευρωπαίων ήταν οι συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή στη Γενεύη, αλλά και όσες πρόκειται να ακολουθήσουν εκ μέρους του «συνασπισμού των προθύμων» μέσα στην εβδομάδα που ξεκινά, την ερχόμενη Τρίτη επί παραδείγματι.

Επί του πρακτέου, τους τελευταίους δέκα μήνες της προεδρίας Τραμπ έγιναν πολλά. Υπάρχουν, ωστόσο, δύο δεδομένα τα οποία ίσχυαν τα περασμένα χρόνια και εξακολουθούν να ισχύουν: οι Ρώσοι δεν κάνουν πίσω στις διεκδικήσεις τους αφενός – και οι Ευρωπαίοι δεν έχουν απεξαρτηθεί από τις όποιες διαθέσεις του Ντ. Τραμπ αφετέρου (πράγμα που δεν τους επιτρέπει να ακολουθήσουν μια δική τους αυτόνομη πορεία στο Ουκρανικό).

Ο εν λόγω συνδυασμός ωστόσο, δεν μπορεί παρά να γεννά αδιέξοδα και διαφωνίες. Το μόνο σίγουρο είναι η επερχόμενη 27η Νοεμβρίου πρόκειται να γιορταστεί στις ΗΠΑ ως Ημέρα των Ευχαριστιών. Από εκεί και πέρα, όλα είναι ανοιχτά.