Ουκρανία: Σε αναζήτηση νέας στρατηγικής-νέου αφηγήματος ο Ζελένσκι
Ο μεγαλύτερος κυβερνητικός ανασχηματισμός των τελευταίων δυόμισι εμπόλεμων ετών είναι πια γεγονός στην Ουκρανία. Μέσα σε περίπου δύο 24ωρα, η ηγεσία Ζελένκσι βρέθηκε να αλλάζει τους επικεφαλής σε σειρά από κορυφαία κυβερνητικά πόστα και υπουργεία (Περιβάλλοντος, Δικαιοσύνης, Εξωτερικών, Υποδομών, Στρατηγικών Επικοινωνιών, Στρατηγικών Βιομηχανιών κ.ά.), με τον 49χρονο Αντρίι Σίμπιχα, πρώην πρέσβη της Ουκρανίας στην Τουρκία, να παίρνει πια τη θέση του Ντμίτρο Κουλέμπα ως νέος ΥΠΕΞ.
Ο Ζελένσκι από την πλευρά του βρέθηκε, βέβαια, στο στόχαστρο επικρίσεων. Τι ακριβώς προσπαθεί να επιτύχει; Να δώσει «νέα ενέργεια» στην ουκρανική πολεμική προσπάθεια, όπως ο ίδιος υποστήριξε δημόσια, ή μήπως να παρατείνει/θωρακίσει την παραμονή του στην εξουσία (εν απουσία εκλογών) γεμίζοντας τον κρατικό μηχανισμό με δικούς του εκλεκτούς σε συνεργασία με τον στενό του συνεργάτη Αντρίι Γέρμακ, όπως του προσάπτουν κάποιοι από τους επικριτές του.
Σε κάθε περίπτωση, το σίγουρο είναι ότι η Ουκρανία καλείται να ξεπεράσει εμπόδια και τέλματα που παραμένουν, ενώ πια συμπληρώνεται ένας μήνας από την έναρξη της ουκρανικής χερσαίας εισβολής στο ρωσικό Κουρσκ.
Πούτιν και Στόλτενμπεργκ βρέθηκαν να διαφωνούν αυτήν την εβδομάδα για τον αντίκτυπο που είχε (ή δεν είχε) η ουκρανική επιχείρηση στο Κουρσκ. «Ο στόχος του εχθρού ήταν να μας κάνει να μεταφέρουμε στρατεύματα από τον έναν τομέα στον άλλον και να σταματήσουμε την επίθεση μας σε βασικούς τομείς, κυρίως στο Ντονμπάς. Επέτυχε; Όχι», δήλωσε ο Πούτιν την Πέμπτη από το Βλαδιβοστόκ. Περίπου την ίδια ώρα ωστόσο, ο Στόλτενμπεργκ υποστήριζε, μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Όσλο, ότι η Ουκρανία «πέτυχε πολλά» στο Κουρσκ.
Αν και εντυπωσιακή, η ουκρανική εισβολή δεν κατάφερε να σταματήσει το ρωσικό σφυροκόπημα ουκρανικών πόλεων (βλ. επιθέσεις σε Λβιβ, Κιέβο κ.ά.), ούτε τις ρωσικές επιθέσεις στα ανατολικά.
Ο Ολεξάντρ Σίρσκι, που διαδέχθηκε τον Βαλερί Ζαλούζνι στην ηγεσία των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, επιχείρησε με δηλώσεις του στο CNN να υποβαθμίσει τις ρωσικές επιθέσεις των τελευταίων εβδομάδων. Επί του πρακτέου ωστόσο, οι ρωσικοί βομβαρδισμοί συνεχίστηκαν, με τις ρωσικές δυνάμεις να έρχονται μάλιστα πιο κοντά σε πόλεις όπως είναι το Ποκρόφσκ.
Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο εξελίξεων, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ετοιμάζεται να μεταβεί τις επόμενες εβδομάδες στις ΗΠΑ με σκοπό να παρουσιάσει στην αμερικανική διοίκηση ένα νέο «πλάνο νίκης» όπως λέγεται.
Τι θα περιλαμβάνει αυτό το πλάνο; Εάν κρίνουμε από όσα δηλώνουν δημόσια το τελευταίο διάστημα οι Ουκρανοί αξιωματούχοι, αυτό που ζητούν πια από τη Δύση είναι το πράσινο φως (και τα όπλα/πυρομαχικά μεγάλου βεληνεκούς) για την πραγματοποίηση πληγμάτων βαθιά εντός των ρωσικών εδαφών, όχι μόνο στην Κριμαία ή κοντά στα σύνορα αλλά ακόμη βαθύτερα. Εάν πληγούν οι χώροι από όπου οι Ρώσοι ξεκινούν τις επιθέσεις τους κατά της Ουκρανίας, τότε θα πληγεί συνολικά η ρωσική εισβολή, υποστηρίζουν.

Ωστόσο, δυτικοί αναλυτές, όπως ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Columbia Στίβεν Μπιντλ με άρθρο του στο περιοδικό Foreign Affairs, εκφράζουν αμφιβολίες. Ακόμη και αν η Ουκρανία εξασφάλιζε τα μέσα και την άδεια για να εξαπολύσει πλήγματα βαθιά εντός της Ρωσίας, αυτό δεν θα άλλαζε κατά τρόπο αποφασιστικό τη συνολική έκβαση του πολέμου.
«Για να αλλάξει το παιχνίδι, η Ουκρανία θα πρέπει να συνδυάσει αυτά τα χτυπήματα με μεγάλης κλίμακας καλά συντονισμένους ελιγμούς στο πεδίο», γράφει ο Μπιντλ, υπογραμμίζοντας ότι θα χρειαστούν παράλληλα πολλά και ακριβά όπλα ως βοήθεια από την πλευρά της Δύσης.
Πιο «σκληρός» στις εκτιμήσεις του, ο Πίτερ Σρέντερ (πρώην CIA και NIC, νυν CNAS) υποστηρίζει, κι εκείνος μέσα από τις σελίδες του Foreign Affairs, ότι το μόνο που μπορούν να κάνουν πρακτικά πια οι Ουκρανοί και οι υποστηρικτές τους… είναι να περιμένουν την έξοδο του ιδίου του Πούτιν από την κεντρική πολιτική σκηνή, όποτε και αν έρθει αυτή.
«Ο Πούτιν δεν θα παραιτηθεί ποτέ από την Ουκρανία. Η Δύση δεν μπορεί να αλλάξει τους υπολογισμούς του. Μπορεί μόνο να περιμένει. Τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι στην Ουκρανία, ο Πούτιν απλά δεν μπορεί να πειστεί. Οι προσπάθειες που θέλουν να τον κάνουν να εγκαταλείψει είναι άσκοπες. Υπάρχει μόνο μια βιώσιμη επιλογή για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία με όρους αποδεκτούς από τη Δύση και το Κιεβο: η αναμονή μέχρι να φύγει ο ίδιος ο Πούτιν», γράφει ο Σρέντερ.
«Η Ουκρανία πρέπει να βρει ένα νέο στρατηγικό αφήγημα (σ.σ. storyline). Οι ηγέτες της πρέπει να πείσουν τόσο τις εκλογικές τους περιφέρειες στην πατρίδα όσο και τους υποστηρικτές τους στο εξωτερικό ότι έχουν ένα σχέδιο για να κερδίσουν αυτόν τον πόλεμο», γράφει από την πλευρά του ο Ραφαέλ Κοέν (Rand Corp), βλέποντας στο τέλος του δρόμου, όποτε και αν έρθει αυτό, δύο επιλογές: την έξοδο του ιδίου του Πούτιν (supplant) ή τη λήξη του πολέμου μέσα από διαπραγματεύσεις (settle).
Όλες αυτές οι εκτιμήσεις δεν γίνεται να αρέσουν, βέβαια, στον ίδιο τον Ζελένσκι ο οποίος τώρα «τρέχει» ενόψει των αμερικανικών προεδρικών εκλογών του Νοεμβρίου…