Το τέλος ενός πολυπαραγοντικού πολέμου όπως είναι ο Ουκρανικός, οι επιπτώσεις του οποίου επιφέρουν διαρθρωτικές αλλαγές πέραν του πεδίου των μαχών: στη διεθνή αρχιτεκτονική ασφαλείας καθώς και στις ενεργειακές/εφοδιαστικές αλυσίδες, δεν θα μπορούσε, στην πράξη, να εξαρτάται από μόνον έναν παίκτη.

Οι δυτικοί υποστηρίζουν, από την πλευρά τους, ότι ο πόλεμος μπορεί να τελειώσει εάν το αποφασίσει η Ρωσία (ως επιτιθέμενη), εάν δηλαδή η Μόσχα αποφασίσει να δώσει ένα τέλος στις δικές της επιθέσεις, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο προς μια συμφωνία ειρήνευσης ή -έστω- μακροπρόθεσμης/συνολικής κατάπαυσης του πυρός.

Οι Ρώσοι αντιτείνουν, από την άλλη μεριά, ότι ο πόλεμος μπορεί να τελειώσει εάν οι δυτικοί σταματήσουν να στηρίζουν οικονομικά και στρατιωτικά τους Ουκρανούς, εάν δηλαδή οι Ουκρανοί βρεθούν ενώπιον ενός αδιεξόδου το οποίο δεν θα τους αφήνει πια καμία άλλη επιλογή πέρα από την απόλυτη συνθηκολόγηση.

Οι ίδιοι οι Ουκρανοί πάντως δεν φαίνονται έτοιμοι προς το παρόν να συνθηκολογήσουν… αν και τα προβλήματα συνωστίζονται για εκείνους επί του πεδίου (στο Ποκρόφσκ για παράδειγμα το οποία περνά σταδιακά υπό ρωσικό έλεγχο, στο ζήτημα της υποστελέχωσης των ουκρανικών δυνάμεων που φανερώνει κόπωση, στα ουκρανικά σκάνδαλα διαφθοράς που υπονομεύουν τη δυτική στήριξη).

«Όσο αυτός ο πόλεμος συνεχίζεται τόσο χειρότερα θα είναι τα πράγματα για το Κιέβο», υποστηρίζουν έμπειροι παρατηρητές, όχι απαραιτήτως φιλορώσοι.

Οι γραμμές του μετώπου στην ανατολική Ουκρανία έχουν αλλάξει μεν τα τελευταία τρία χρόνια, πλην όμως όχι δραματικά. Από τις αρχές του 2023 κι έπειτα, οι μεταβολές στους χάρτες με τις εδαφικές κτήσεις δεν δείχνουν ιδιαίτερα σημαντικές, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι μπορούν και να απαξιωθούν ως ασήμαντες (τίποτα δεν είναι ασήμαντο σε έναν πόλεμο).

Οι Ρώσοι επέκτειναν μεν τις θέσεις τους, κυρίως στο Ντονέτσκ και λιγότερο στο Λουγκάνσκ, πλην όμως όχι κατά τρόπο σαρωτικό.

Στον αντίποδα, οι απώλειες ήταν μεγάλες, τόσο για τους Ρώσους όσο και για τους Ουκρανούς, όχι μόνο στα πεδία των μαχών αλλά ευρύτερα (βλ. πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές, διυλιστήρια, κυρώσεις).

Υπό αυτό το πρίσμα, αφού οι γραμμές του μετώπου «πηγαίνουν σημειωτόν» από τη μία πλευρά και οι απώλειες ανεβαίνουν δυσανάλογα από την άλλη, θα μπορούσε εύλογα να διερωτηθεί κανείς γιατί δεν τελειώνει αυτός ο πόλεμος.

Το Ουκρανικό, όπως διαμορφώθηκε από τον Φεβρουάριο του 2022 κι έπειτα, γέννησε μια σειρά από «εκκρεμότητες» οι οποίες προς το παρόν παραμένουν «ανολοκλήρωτες».

Οι Ρώσοι από την πλευρά τους, αφού δεν κατάφεραν να πάρουν το Κιέβο το 2022, τώρα θέλουν ολόκληρο το Ντονμπάς, το οποίο έχουν συνδέσει γεωγραφικά με την Κριμαία μετατρέποντας την Αζοφική σε ρωσική λίμνη.

Από τη σκοπιά της Μόσχας, ο πόλεμος αξίζει να συνεχιστεί εάν μπορεί να αποφέρει στη Ρωσική Ομοσπονδία περισσότερα εδαφικά κέρδη αφενός και να καταπονεί (όχι μόνο οικονομικά αλλά και πολιτικά) τους δυτικούς (Ευρωπαίους) ανταγωνιστές της αφετέρου.

Οι Ρώσοι έχουν ήδη υποστεί κυρώσεις οι οποίες δεν αναμένεται -ό,τι κι αν γίνει- να αρθούν από τη μια μέρα στην άλλη. Υπό αυτήν την έννοια, εκλαμβάνοντας ως δεδομένο πια το κόστος που υπέστησαν, επιδιώκουν να αποκομίσουν τα μεγαλύτερα δυνατά κέρδη.

Αλλά και για τους δυτικούς από την άλλη πλευρά, ο πόλεμος στην Ουκρανία έβαλε σε τροχιά πραγμάτωσης την «πλήρη» αποδέσμευση από τους ρωσικούς υδρογονάνθρακες, μια αποδέσμευση που έχει μεν κάνει σημαντικά βήματα τα περασμένα χρόνια αλλά παραμένει σε εκκρεμότητα και που, εάν όλα κυλήσουν βάσει προγράμματος, θα έχει «ολοκληρωθεί» έως το 2027 ή το 2028.

Η συμφωνία που υπέγραψαν την περασμένη Κυριακή στην Αθήνα οι κ.κ. Μητσοτάκης και Ζελένσκι για τη μεταφορά αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου LNG στην Ουκρανία μέσω Ελλάδας (Καθέτου Διαδρόμου) έρχεται να «κουμπώσει» σε ακριβώς αυτήν τη νέα ενεργειακή πραγματικότητα που αναδύεται, μια πραγματικότητα την οποία παρουσιάζεται να στηρίζει πλήρως η διοίκηση Τραμπ

Όπως προαναφέρθηκε, ο πόλεμος αυτός συνοδεύεται από διαρθρωτικές αλλαγές πέραν του πεδίου των μαχών: στη διεθνή αρχιτεκτονική ασφαλείας και στις ενεργειακές/εφοδιαστικές αλυσίδες. Τα υπό (ανα)διαμόρφωση νέα δεδομένα συνοδεύονται όμως κι αυτά από νέα ερωτήματα:

Μπορεί ο Τραμπ και οι ΗΠΑ απλώς να πωλούν αμερικανική ενέργεια και όπλα στην Ευρώπη, χωρίς πια να εγγυώνται την ασφάλειά της μέσω του ΝΑΤΟ;

Μπορεί, πρακτικά, η Ρωσία να έρθει σε πλήρη ρήξη με τους Ευρωπαίους, μεσομακροπρόθεσμα;