Μια διαδοχή από πρωτοφανή περιστατικά που παρασύρουν πια -σαν ντόμινο- την περιοχή της Μέσης Ανατολής σε αχαρτογράφητα νερά, έλαβε χώρα τα τελευταία χρόνια ανατολικά της Ανατολικής Μεσογείου, αφενός ανατρέποντας πολλά από όσα άλλοτε θεωρούνταν δεδομένα και αφετέρου ανοίγοντας τον δρόμο για νέες -πρωτοφανείς- ανατροπές.

Τα πολύνεκρα πλήγματα της 7ης Οκτωβρίου, το χτύπημα των ισραηλινών στην Ντόχα, οι άμεσες (κι όχι δια αντιπροσώπων) ανταλλαγές πυρών μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, ο πόλεμος που εξαπέλυσαν οι Αμερικανοί κατά της Τεχεράνης, τα ιρανικά αντίποινα κατά των Αράβων συμμάχων της Αμερικής, η έξοδος των Εμιράτων από τον OPEC, η εξόντωση του Χανίγια μέσα στην ιρανική πρωτεύουσα και πολλούς μήνες αργότερα του ιδίου του Χαμενεΐ … όλα αυτά έως και πριν από λίγα χρόνια στα αυτιά των περισσοτέρων μπορεί να ακούγονταν αδιανόητα. Κι όμως, η πραγματικότητα ενίοτε «ανασυντάσσεται» κατά τρόπο αναπάντεχο.

Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο, με φόντο πια τον συνεχιζόμενο πόλεμο στο Ιράν και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, όσοι πλήττονται ανέλαβαν δράση.

Οι Σαουδάραβες για παράδειγμα, στην προσπάθειά τους να ανταποκριθούν στο νέο πλέγμα προκλήσεων, αφενός άρχισαν να επενδύουν σε ενεργειακούς διαδρόμους που παρακάμπτουν το Ορμούζ και αφετέρου υπέγραψαν τη «Συμφωνία Κοινής Αμυνας της Μέκκας» μαζί με την Τουρκία και το Πακιστάν στις αρχές του περασμένου Αυγούστου. Αμφότερες οι εν λόγω εξελίξεις έγιναν θέμα διεθνώς, και δικαίως.

«Ο ενεργειακός χάρτης της Μέσης Ανατολής αναδιαμορφώνεται», σημείωνε ο υπογράφων στις αρχές Σεπτεμβρίου, αναφερόμενος, μεταξύ άλλων, στους Σαουδάραβες που «“εμπλουτίζουν” τον πετρελαιαγωγό Ανατολής-Δύσης (East-West Pipeline) που διασχίζει την Αραβική Χερσόνησο συνδέοντας τον Κόλπο (Αμπκάικ) με την Ερυθρά Θάλασσα (Γιανμπού)» παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ.

Αναφερόμενος στη «Συμφωνία Κοινής Αμυνας της Μέκκας» δε, ο υπογράφων σημείωνε μεταξύ άλλων, επίσης στις αρχές Σεπτεμβρίου, ότι «το ενδιαφέρον με την εν λόγω “συμμαχία” είναι ότι φέρνει κάτω από την ίδια ομπρέλα, μια ομπρέλα “συλλογικής άμυνας” που φέρεται να εκλαμβάνει την επίθεση κατά ενός ως επίθεση κατά όλων, τρεις μουσουλμανικές σουνιτικές χώρες με διαφορετικά χαρακτηριστικά τα οποία όμως “αλληλοσυμπληρώνονται”».

Μέσα σε λίγες ημέρες ωστόσο, προτού προλάβουμε καν να φτάσουμε στα μέσα Σεπτεμβρίου, τα δεδομένα είχαν αλλάξει και πάλι, καθώς νέα «προηγούμενα» είχαν έρθει να προστεθούν στην αλυσίδα με τις πρωτοφανείς εξελίξεις της τρέχουσας περιόδου.

Πιο συγκεκριμένα, μέσα σε λίγα 24ωρα, οι φίλα προσκείμενοι στο Ιράν Υεμενίτες Χούθι από τη μία πλευρά και φιλοϊρανικές ομάδες ενόπλων του Ιράκ από την άλλη έκαναν δύο -ή μάλλον τρία- πράγματα: οι μεν Χούθι έπληξαν στόχους στη νότια Σαουδική Αραβία και επέκτειναν τις «κτήσεις» τους στη δυτική Υεμένη με αποτέλεσμα πλέον να ελέγχουν το σύνολο της υεμενιτικής ακτογραμμής στην Ερυθρά Θάλασσα καθώς και νησιά στο στενό του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ· οι δε φιλοϊρανοί του Ιράκ έπληξαν τον αγωγό East-West (Ανατολής-Δύσης) που παρέκαμπτε τα Στενά του Ορμούζ.

Η πρώτη αντίδραση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, που υποτίθεται ότι είναι «σύμμαχος» της Σαουδικής Αραβίας, ήταν να… σφυρίξει αδιάφορα κοιτώντας προς την πλευρά της Ουκρανίας, με το επιχείρημα ότι είναι το Ουκρανικό που ευθύνεται για τη διεθνή άνοδο στις τιμές των καυσίμων και όχι ο πόλεμος (που ο ίδιος ο Τραμπ ξεκίνησε) στο Ιράν.

Τι κάνουν όμως η Τουρκία και το Πακιστάν; Δεν θα έπρεπε, από τη στιγμή που η Σαουδική Αραβία δέχθηκε πλήγματα εντός των συνόρων της να σπεύσουν στο πλευρό της με στρατιωτικές δυνάμεις και οπλικά συστήματα, ενάντια στους Χούθι; Εάν όντως ισχύει η θέση ότι η επίθεση κατά ενός θεωρείται επίθεση κατά πάντων στο πλαίσιο της Συμφωνίας της Μέκκας, δεν θα ήταν υποχρεωμένοι οι Τούρκοι και οι Πακιστανοί να σπεύσουν να συνδράμουν στρατιωτικά το Ριάντ;

Η «Συμφωνία Κοινής Αμυνας της Μέκκας» δεν θα ερχόταν, υποτίθεται, να καλύψει με περιφερειακούς πόρους τα κενά στην άμυνα που δεν μπορούν πια ή δεν προτίθενται να καλύπτουν οι ΗΠΑ;

Πάντως, εως την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές το πρωί της 15ης Σεπτεμβρίου, περίπου τέσσερα 24ωρα έπειτα από τις επιθέσεις στον σαουδαραβικό αγωγό East-West, οι Τούρκοι και Πακιστανοί «σύμμαχοι» της Σαουδικής Αραβίας έδειχναν να παρακολουθούν τις εξελίξεις αμέτοχοι, από «ασφαλή» απόσταση.

Η πρώτη αντίδραση του Ισλαμαμπάντ ήταν να δηλώσει ότι δεν προτίθεται να συμμετάσχει στις αεροπορικές επιδρομές κατά των Χούθι, ενώ η Τουρκία περιορίστηκε στο να απευθύνει εκκλήσεις για τερματισμό των εχθροπραξιών.

Τι σημαίνει όμως αυτό για την επονομαζόμενη «συμμαχία» της Μέκκας και την όποια υπόστασή της;

«Τουρκία – Σαουδική Αραβία – Πακιστάν: Οι μεγάλες αδυναμίες των τριών της Μέκκας», ήταν ο τίτλος άρθρου που δημοσιεύτηκε στις 7 Σεπτεμβρίου στο Α&Δ. Οι αδυναμίες αυτές μόλις κατέστησαν… εμφανώς μεγαλύτερες.