«Όχι εγώ, εσύ πρώτος.» Αντιπαραθέσεις τέτοιου τύπου -για το ποιος πρόκειται να κάνει πρακτικά το πρώτο βήμα υποχώρησης- μαίνονται πια στην καρδιά των πολυμέτωπων μεσανατολικών διαπραγματεύσεων μπλοκάροντας την υλοποίηση περιλάλητων συμφωνιών.

Την περασμένη Κυριακή, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου απέρριψε το σχέδιο των 15 σημείων του επονομαζόμενου «Συμβουλίου Ειρήνης» του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα, υπογραμμίζοντας ότι θα πρέπει πρώτα να αφοπλιστεί πλήρως και κατά τρόπο ουσιαστικό η Χαμάς, προκειμένου εν συνεχεία να αποχωρήσουν οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις από τον παράκτιο παλαιστινιακό θύλακα και όχι το αντίστροφο.

Η Χαμάς βέβαια, από την πλευρά της, μάλλον έχει άλλη άποψη, αφού θέτει τον πλήρη τερματισμό των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων και την αποχώρηση των Ισραηλινών από τη Λωρίδα της Γάζας ως προϋπόθεση για τον δικό της αφοπλισμό. Οσο για τον Τραμπ, εκείνος πρακτικά δεν έχει άποψη επί της διαδικασίας παρά μόνο επί του αποτελέσματος: Με άλλα λόγια, θα του έκανε οποιοδήποτε «συνταγή», αρκεί αυτή να έδινε τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Αλλά και ανατολικότερα, στο μέτωπο του Ιράν, οι δυνάμεις της Τεχεράνης επιμένουν να υπογραμμίζουν ότι θα πρέπει πρώτα οι Αμερικανοί να άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, προκειμένου εν συνεχεία οι Ιρανοί να ανοίξουν με τη σειρά τους τα Στενά του Ορμούζ όπως τους ζητούν οι ΗΠΑ.

Το περασμένο Σάββατο, η ιρανική πλευρά έθεσε -ή μάλλον επανέφερε- ενώπιον των ΗΠΑ μια σειρά από ιρανικά «θέλω». Πιο συγκεκριμένα, για να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ απαίτησε από τις ΗΠΑ: να τερματίσουν οριστικά τον πόλεμο εναντίον του Ιράν και των συμμάχων του σε Λίβανο, Γάζα, Υεμένη και Ιράκ, να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό που έχουν επιβάλει στους ιρανικούς λιμένες, να αποσύρουν τις στρατιωτικές τους δυνάμεις από την ιρανική γειτονιά, να καταβάλουν πολεμικές αποζημιώσεις, να άρουν συνολικά τις κυρώσεις που βαρύνουν την Τεχεράνη και να αποδεσμεύσουν όλα τα ιρανικά κεφάλαια που κάθονται «παγωμένα» στο εξωτερικό.

«Έως και πριν από αρκετές εβδομάδες, αυτές οι απαιτήσεις παρουσιάζονταν ως προϋπόθεση προκειμένου οι αντιμαχόμενες πλευρές να καταλήξουν σε μια συμφωνία για τα πυρηνικά. Τώρα, το Ιράν τις παρουσιάζει ως όρους απλώς για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ», σχολιάζει ο ιστοχώρος Axios, αναφερόμενος σε αυτά τα ιρανικά «θέλω».

Αν και αντίπαλοι, οι Ιρανοί και οι Ισραηλινοί έχουν καταλήξει πια επί του πρακτέου, ελέω Τραμπ, να μοιράζονται μια σειρά από «κοινά». Επί παραδείγματι, αμφότεροι αντιμετωπίζουν τον Αμερικανό πρόεδρο με καχυποψία, αλλά για διαφορετικούς λόγους.

Επιπλέον, αμφότεροι παρουσιάζονται στην παρούσα φάση να θέλουν να κερδίσουν χρόνο με το βλέμμα στραμμένο στις ενδιάμεσες εκλογές που αναμένονται στις Ηνωμένες Πολιτείες τον προσεχή Νοέμβριο για τις νέες πλειοψηφίες στο Κογκρέσο. Ειδικά στην περίπτωση του Ισραήλ, θα έχουν βέβαια προηγηθεί οι -απολύτως κρίσιμες για τον Νετανιάχου και το πολιτικό του μέλλον- βουλευτικές εκλογές του ερχόμενου Οκτωβρίου.

Ιρανοί και Ισραηλινοί πιέζουν εκεί που θεωρούν ότι τους «παίρνει» με στόχο αφενός να ενισχύσουν συνολικά τη διαπραγματευτική τους θέση και αφετέρου να εξασφαλίσουν όσο το δυνατόν περισσότερο ανταλλάγματα ή παραχωρήσεις από τις ΗΠΑ. Σε αυτό το πλαίσιο, οι μεν Ισραηλινοί πιέζουν στον Λίβανο, στη Δυτική Οχθη και στη Γάζα, οι δε Ιρανοί στο Ορμούζ, στην Υεμένη, στον Λίβανο και στο Ιράκ.

Οι Ισραηλινοί δεν είναι ικανοποιημένοι από τις «συμφωνίες» που προωθεί ο Τραμπ στον παράκτιο παλαιστινιακό θύλακα της Γάζας, ενώ τους είχε θορυβήσει παράλληλα και το μνημόνιο κατανόησης (MoU) που ο Αμερικανός ηγέτης είχε υπογράψει τον περασμένο Ιούνιο με την Τεχεράνη.

Οι Ιρανοί από την άλλη πλευρά, επιχειρούν πια να βγουν από τον πόλεμο με όσο το δυνατόν λιγότερες απώλειες ή μάλλον με κέρδη (βλ. έλεγχος Ορμούζ) που αφενός θα μετριάζουν/εξισορροπούν -σε έναν βαθμό έστω- τα κόστη από τα στρατιωτικά πλήγματα των περασμένων μηνών και αφετέρου θα θέτουν βάσεις μεταπολεμικής ανασυγκρότησης και ανάκαμψης.

Ισραηλινοί και Ιρανοί έδειξαν ότι μπορούν όντως να πιέσουν τον Τραμπ, πλην όμως προς κατευθύνσεις που έρχονται σε αντίθεση μεταξύ τους περιπλέκοντας έτσι τη θέση του Αμερικανού προέδρου. Οσο για τον ίδιο τον Τραμπ, αυτός προς το παρόν δείχνει εγκλωβισμένος, ενώ όμως ο χρόνος μετρά αντίστροφα προς τις εκλογές του Νοεμβρίου.