Η Γροιλανδία, η Δανία και οι προθέσεις Τραμπ
Ο Δανός μονάρχης προκάλεσε σοκ σε μερίδα ιστορικών, αποφασίζοντας να αλλάξει τον βασιλικό θυρεό και προσθέτοντας περαιτέρω διακριτικά της Γροιλανδίας και των Νήσων Φερόε, σε μία κίνηση που εκλήφθηκε ως δημόσια μομφή στον Ντόναλντ Τραμπ.
Εναν χρόνο μετά την ενθρόνισή του –που διαδέχτηκε την παραίτηση της μητέρας του, βασίλισσας Μαργκρέτε– ο βασιλιάς Φρειδερίκος έκανε σαφή την πρόθεσή του να διατηρήσει τη Γροιλανδία ως αυτόνομο έδαφος και πρώην αποικία του βασιλείου της Δανίας.
Τους τελευταίους πέντε αιώνες, το βασιλικό οικόσημο απεικονίζει τρία στέμματα, το σύμβολο της Ενωσης του Κάλμαρ μεταξύ Δανίας, Νορβηγίας και Σουηδίας, της οποίας ηγούνταν η Δανία μεταξύ των ετών 1397 και 1523.
Ωστόσο, στην επικαιροποιημένη έκδοση, τα στέμματα έχουν αφαιρεθεί και αντικατασταθεί με μια πιο μεγάλη πολική αρκούδα και ένα μεγαλύτερο, σε σύγκριση με πριν, κριάρι, διακριτικά που συμβολίζουν τη Γροιλανδία και τα Νησιά Φερόε αντίστοιχα.
Ο βασιλικός οίκος γνωστοποίησε πως το οικόσημο, το οποίο χρησιμοποιείται σε επίσημα έγγραφα και σφραγίδες και στοιχεία του οποίου χρονολογούνται από τον 12ο αιώνα, «ενισχύει τη σπουδαιότητα της Κοινοπολιτείας». Οι τρεις κορόνες, είπε, αφαιρέθηκαν «καθώς δεν είναι πλέον επίκαιρες».
Οι αλλαγές, όπως διευκρινίζεται στην ανακοίνωση, έγιναν μετά από σύσταση επιτροπής που διορίστηκε αμέσως μετά την ενθρόνισή του, στις 14 Ιανουαρίου 2024.
Την περασμένη εβδομάδα, στην πρώτη του ομιλία για το νέο έτος, ο βασιλιάς διεμήνυσε, μεταξύ άλλων, πως «είμαστε όλοι ενωμένοι και ο καθένας μας έχει δεσμευτεί για το βασίλειο της Δανίας. Από τη δανική μειονότητα στο Νότιο Σλέσβιγκ –που βρίσκεται μάλιστα εκτός του βασιλείου– και μέχρι τη Γροιλανδία. Ανήκουμε όλοι μαζί».
Η ενέργεια αυτή έρχεται σε μία συγκυρία αυξημένων εντάσεων σχετικά με τη Γροιλανδία και τις σχέσεις της με τη Δανία, που εξακολουθεί να ελέγχει την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας του αρκτικού νησιού.
Ο νεοεκλεγείς πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, που αναλαμβάνει καθήκοντα σε δύο εβδομάδες, εξέφρασε εκ νέου την επιθυμία για εξαγορά της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ.
Στον απόηχο των δηλώσεων του πατρός του, ο υιός Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να επισκεφθεί τη Γροιλανδία.
Ο γιος του εκλεγμένου προέδρου των ΗΠΑ σχεδιάζει να καταγράψει τη μονοήμερη ιδιωτική επίσκεψή του σε βίντεο για podcast, σύμφωνα με αμερικανικά Μέσα.
Η επίσκεψη του Τραμπ Τζούνιορ εγείρει ερωτήματα, καθώς έρχεται λίγο αφότου ο Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσε έριδες τον Δεκέμβριο δηλώνοντας πως «η ιδιοκτησία και ο έλεγχος της Γροιλανδίας είναι απόλυτη ανάγκη» για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.
Είχε επίσης εκφράσει ενδιαφέρον για την αγορά του νησιού της Αρκτικής κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας ως πρόεδρος. Η πολιτική ηγεσία της Γροιλανδίας αντέδρασε στις δηλώσεις του Τραμπ και στις δύο περιπτώσεις.
«Δεν είμαστε προς πώληση»
«Δεν είμαστε προς πώληση», δήλωσε τον Δεκέμβριο ο πρωθυπουργός, Μούτε Εγκεντε, προσθέτοντας: «Η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της».
Ο νεοεκλεγείς πρόεδρος Τραμπ επιβεβαίωσε το ταξίδι του γιου του στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Truth Social χθες, Δευτέρα.
Είπε ότι ο Ντον Τζούνιορ και «διάφοροι εκπρόσωποι» θα ταξιδέψουν στη Γροιλανδία, «για να επισκεφθούν κάποιες από τις υπέροχες περιοχές της και αξιοθέατα».
Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι η Γροιλανδία και ο λαός της «θα ωφεληθούν τρομερά εάν, και όταν, γίνει μέρος του έθνους μας». «Θα την προστατεύσουμε και θα την αγαπήσουμε, από έναν πολύ μοχθηρό εξωτερικό κόσμο», τόνισε. «Κάντε τη Γροιλανδία και πάλι μεγάλη!», πρόσθεσε.
Η ανάρτηση του εκλεγμένου προέδρου περιλάμβανε επίσης βίντεο με ανώνυμο Γροιλανδό –που φορούσε κόκκινο καπέλο «Make America Great Again»– και καλούσε τον Τραμπ να αγοράσει τη Γροιλανδία και να την απελευθερώσει από την «αποικιοκρατία» της Δανίας.
Η ταυτότητα του άνδρα στο κλιπ δεν ήταν ξεκάθαρη.
Η Γροιλανδία βρίσκεται στη συντομότερη διαδρομή από τη Βόρεια Αμερική προς την Ευρώπη, γεγονός που την καθιστά στρατηγικής σημασίας για τις ΗΠΑ. Εκεί βρίσκεται επίσης μεγάλη αμερικανική διαστημική εγκατάσταση.
Ο μεγαλύτερος γιος του εκλεγμένου προέδρου έπαιξε βασικό ρόλο στην προεκλογική εκστρατεία για τις εκλογές του 2024 στις ΗΠΑ, εμφανιζόμενος συχνά σε συγκεντρώσεις και στα μέσα ενημέρωσης.
Ομως δεν θα ταξιδέψει στη Γροιλανδία εκ μέρους της επερχόμενης κυβέρνησης του πατέρα του, σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών της Δανίας.
Αύξηση αμυντικών δαπανών
Λίγες ώρες μετά την τελευταία παρέμβαση του Τραμπ, η κυβέρνηση της Δανίας ανακοίνωσε τεράστια αύξηση των αμυντικών δαπανών για τη Γροιλανδία. Ο υπουργός Αμυνας της Δανίας, Τρολς Λουντ Πούλσεν, χαρακτήρισε τη χρονική στιγμή της ανακοίνωσης ως «ειρωνεία της τύχης».
Χθες, Δευτέρα, ο βασιλιάς της Δανίας Φρειδερίκος άλλαξε το βασιλικό οικόσημο, ώστε να περιλαμβάνει σε πιο εμφανή θέση τις απεικονίσεις της Γροιλανδίας και των Νήσων Φερόες.
Κάποιοι είδαν την κίνηση ως απάντηση στον Τραμπ, αλλά θα μπορούσε επίσης να θεωρηθεί αμφιλεγόμενη από το αυτονομιστικό κίνημα της Γροιλανδίας.
Επιπλέον, ο βασιλιάς Φρειδερίκος χρησιμοποίησε την πρωτοχρονιάτικη ομιλία του για να πει ότι το Βασίλειο της Δανίας είναι ενωμένο «μέχρι τη Γροιλανδία».
Αλλά ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας χρησιμοποίησε τη δική του πρωτοχρονιάτικη ομιλία για να πιέσει για ανεξαρτησία από τη Δανία, λέγοντας ότι το νησί πρέπει να απελευθερωθεί από «τα δεσμά της αποικιοκρατίας».
Ο Τραμπ δεν είναι ο πρώτος πρόεδρος των ΗΠΑ που προτείνει την εξαγορά της Γροιλανδίας. Η ιδέα διατυπώθηκε για πρώτη φορά από τον 17ο πρόεδρο της χώρας, τον Αντριου Τζόνσον, κατά τη δεκαετία του 1860.
Με πληροφορίες, από Reuters, BBC, kathimerini.gr και Guardian