Η νίκη έχει πολλούς κηδεμόνες, είχε πει ο Τζον Φ. Κένεντι έπειτα από την (αποτυχημένη) απόβαση στον Κόλπο των Χοίρων, σε αντίθεση με την ήττα που είναι «ορφανή»…

Στις 29 Σεπτεμβρίου ο Ντόναλντ Τραμπ έσπευσε να πανηγυρίσει (πρόωρα;) μια νέα, αξιοζήλευτη κατά τον ίδιο, διπλωματική επιτυχία. Από τον Λευκό Οίκο, όπου είχε λίγο νωρίτερα υποδεχθεί για πολλοστή φορά τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσίασε ένα «ιστορικό» σχέδιο 20 σημείων όχι απλώς για την ειρήνευση στη Γάζα, αλλά συνολικά για «την αιώνια ειρήνη στη Μέση Ανατολή», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά.

Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο Ντ. Τραμπ είπε, με το γνωστό πια αυτοαναφορικό ύφος, πολλά στομφώδη και υπερφίαλα για την 29η Σεπτεμβρίου, που είναι «μια από τις σπουδαιότερες ημέρες» στην ιστορία της ανθρωπότητας, και το σχέδιό του που είναι «ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα» που έχουν ποτέ ακουστεί…

Μεταξύ άλλων ωστόσο, και παρά τις αμφισβητήσιμες χρονολογικές αναφορές του σε σχέση με τα προβλήματα στη Γάζα που έχουν ένα παρελθόν «2.000 ή 3.000 ετών» όπως είπε («…after 2.000, 3.000 years, whatever it is…»), ο Τραμπ υπογράμμισε και κάτι άλλο, προφανές μεν, αλλά ορθό: ότι το Μεσανατολικό έχει πια ως ζήτημα καταστεί «αρκετά περίπλοκο» («pretty complex»).

Αμερικανός διπλωμάτης, με θητεία στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, είχε αναφέρει πριν από χρόνια, κατά τη διάρκεια συνομιλίας που είχε με τον υπογράφοντα στην Αθήνα, ότι υπάρχουν ζητήματα, όπως επί παραδείγματι το Παλαιστινιακό, τα οποία από ένα σημείο κι έπειτα καθίστανται μη επιλύσιμα («unsolvable»). Ωστόσο εκείνη η συζήτηση είχε λάβει χώρα αρκετά χρόνια πριν από τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου του 2023.

Τι άλλαξε έκτοτε; Κατέστη το Παλαιστινιακό επιλύσιμο; Κι αν ναι, σε ποια βάση; Της διευθέτησης ή μήπως της παράκαμψης και ακύρωσης;

Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε αυτήν την εβδομάδα, έχοντας δίπλα του έναν κάπως διστακτικό Νετανιάχου, ότι υπάρχουν λύσεις, οι οποίες θα πρέπει όμως να φέρουν τη σφραγίδα «Τραμπ». «Οι ηγέτες του αραβικού κόσμου, του Ισραήλ και όλοι όσοι εμπλέκονται μου ζήτησαν να το κάνω αυτό.

Για να διασφαλίσω την επιτυχία αυτής της προσπάθειας, το σχέδιό μου προβλέπει τη δημιουργία ενός νέου διεθνούς εποπτικού οργάνου, του Συμβουλίου Ειρήνης, όπως το ονομάζουμε εμείς.

Το Συμβούλιο Ειρήνης, τι όμορφο όνομα, θα διευθύνεται από εμένα, όχι κατόπιν αιτήματός μου, πιστέψτε με, είμαι πολύ απασχολημένος, αλλά πρέπει να διασφαλίσουμε ότι αυτό θα λειτουργήσει», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος την περασμένη Δευτέρα, αναφερόμενος στο σχέδιό του των 20 σημείων για το μέλλον της Γάζας.

Ο λόγος για ένα σχέδιο το οποίο, μεταξύ άλλων, προβλέπει: την απελευθέρωση των εναπομεινάντων Ισραηλινών ομήρων αλλά και την απελευθέρωση πλήθους Παλαιστινίων κρατουμένων, τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς αλλά και την αμνήστευση των μαχητών της που θα καταθέσουν τα όπλα, τη σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων από τη Γάζα αλλά και τη διαμόρφωση ζωνών ελέγχου, την ανάληψη της μεταβατικής διοίκησης του παράκτιου παλαιστινιακού θύλακα από ένα διεθνές Συμβούλιο για την Ειρήνη (Board of Peace) αλλά και τη μελλοντική παράδοση της διοίκησης στην Παλαιστινιακή Αρχή η οποία θα πρέπει όμως εν τω μεταξύ να έχει μεταρρυθιστεί, τη σύσταση παλαιστινιακών αστυνομικών δυνάμεων αλλά και την ανάπτυξη εκεί μιας διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης International Stabilisation Force (ISF), τη μη προσάρτηση της Γάζας από το Ισραήλ αλλά την απουσία ανάλογης δέσμευσης για τη Δυτική Όχθη κ.ά…

Το εάν θα μπορούσαν ποτέ όλα αυτά να γίνουν πράξη, είναι κάτι που μένει να φανεί… στην πράξη. Προς το παρόν πάντως, το εν λόγω πλάνο παραμένει «στον αέρα» ως εκκρεμότητα, αν και σχεδόν στο σύνολό της η διεθνής κοινότητα έσπευσε να το «καλωσορίσει».

Σε κάθε περίπτωση – και πέρα από τις ουκ ολίγες «θετικές» ανακοινώσεις που μεσολάβησαν, θα πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι πολλές από τις άμεσα και έμμεσα εμπλεκόμενες πλευρές έχουν επί της ουσίας διαφορετικές – ή ακόμη και αντικρουόμενες – προτεραιότητες, γεγονός το οποίο περιπλέκει ένα ήδη περίπλοκο πρόβλημα όπως είναι εκείνο του Παλαιστινιακού.

Ο Ντ. Τραμπ θέλει το Νόμπελ Ειρήνης για τον εαυτό του, αλλά και την επέκταση των Συμφωνιών του Αβραάμ. Για αυτό και προσπαθεί, ειδικά από την επίθεση των Ισραηλινών στην Ντόχα στις 9 Σεπτεμβρίου και έπειτα, μια επίθεση η οποία τον έφερε όντως σε δύσκολη θέση, να ισορροπήσει μεταξύ Ισραηλινών και Καταριανών, κρατώντας κοντά του τους πρώτους και καλοπιάνοντας τους (εξοργισμένους από την επίθεση) δεύτερους.

Ο Μπ. Νετανιάχου από τη δική του πλευρά, επιδιώκει την προσωπική πολιτική του επιβίωση, αλλά και να αποτινάξει τη ρετσινιά των επιθέσεων που έλαβαν χώρα επί των ημερών του στις 7 Οκτωβρίου του 2023.

Ωστόσο, οι ακροδεξιοί κυβερνητικοί του Νετανιάχου (Μπ. Σμότριτς, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ) δεν το κρύβουν ότι επιθυμούν την προσάρτηση της Γάζας και της Δυτικής Όχθης.

Η Τουρκία του Ρ.Τ. Ερντογάν αυτό που θέλει πάνω από όλα είναι να γίνει ηγεμονική δύναμη στην ευρύτερη γειτονιά της, πράγμα το οποίο όμως προκαλεί αντιδράσεις στο Ισραήλ, καχυποψία στους Άραβες και συναγερμό σε Ελλάδα, Κύπρο, Κούρδους κ.ά.

Οι Άραβες από την άλλη, μάλλον θα επιθυμούσαν μια επιστροφή στο status quo ante του business as usual.

Ρώσοι και Κινέζοι θα ήθελαν να δουν την αμερικανική διπλωματία να τρώει τα μούτρα της, ενώ κάτι ανάλογο θα επιθυμούσε προφανώς και η Τεχεράνη αλλά κυρίως για το Ισραήλ.

Τι θα ακολουθήσει, μένει να φανεί. Σε κάθε περίπτωση πάντως, το μέλλον διαγράφεται ακανθώδες, επεισοδιακό και… αβέβαιο.