Ο πόλεμος στην Ουκρανία μπορεί να έχει παραγκωνιστεί πια από τις «προθήκες» της ειδησεογραφίας λόγω Γάζας, ωστόσο οι μάχες στο βόρειο μέτωπο όχι μόνο συνεχίζονται αλλά και – κατά περιόδους – κλιμακώνονται.

Ενδεικτικά, μόλις το περασμένο Σαββατοκύριακο (25 – 26 Νοεμβρίου), Ρώσοι και Ουκρανοί ενεπλάκησαν σε σκληρές ανταλλαγές πυρών μέσω drones. Σύμφωνα μάλιστα με όσα είδαν το φως της δημοσιότητας, μέσα σε λίγες ώρες καταρρίφθηκαν συνολικά αρκετές δεκάδες μη-επανδρωμένα αεροσκάφη προερχόμενα και από τις δύο πλευρές.

«Η επίθεση που εξαπέλυσε η Ρωσία με 75 drones την Κυριακή ήταν η μεγαλύτερη από τότε που ξεκίνησε η μεγάλης κλίμακας ρωσική εισβολή στην Ουκρανία πριν σχεδόν δύο χρόνια», γράφουν οι αναλυτές του ιστοχώρου DefenseOne με το βλέμμα στραμμένο στις συγκρούσεις των περασμένων ημερών, υπογραμμίζοντας τον πρωταγωνιστικό ρόλο που εξακολουθούν να διαδραματίζουν τα μη-επανδρωμένα συστήματα σε αυτόν τον εν εξελίξει πόλεμο.

Αξίζει να σημειωθεί, άλλωστε, ότι μιλάμε πια για μια εξαιρετικά ευρεία γκάμα συστημάτων: όχι μόνο για μη επανδρωμένα αεροσκάφη τύπου MALE (medium-altitude long-endurance / μεσαίου ύψους πτήσεως, μακράς ακτίνας δράσεως ή μεγάλης αντοχής) όπως είναι επί παραδείγματι τα τουρκικά Bayraktar, ούτε μόνο για περιφερόμενα/περιπλανώμενα πυρομαχικά (loitering munitions) όπως είναι για παράδειγμα τα αμερικανικά Switchblade, αλλά και για mini ή micro-drones όπως είναι τα νορβηγικά Black Hornet καθώς και για μια πληθώρα από άλλα αντι-drone / counter-drone συστήματα.

«Μπορεί να είναι λιγότερα σε πλήθος από τα drones και λιγότερο εντυπωσιακά, τουλάχιστον εκ πρώτης όψεως. Μπορεί, για τους προαναφερθέντες λόγους, να μην “συζητούνται” τόσο όσο τα drones, ωστόσο τα αντι-drone (counter-drone) συστήματα πληθαίνουν και εξελίσσονται», γράφαμε στο Α&Δ πριν από σχεδόν δύο χρόνια, πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, στο πλαίσιο άρθρου υπό τον τίτλο «Η εξέλιξη και χρήση των αντι-drone συστημάτων».

Κεντρική θέση μεταξύ αυτών των αντί-drone συστημάτων κατέχουν πια τα jammers, τα οποία όμως «εμπίπτουν» στο πεδίο του ηλεκτρονικού πολέμου (electronic warfare).

Ο λόγος για μια σειρά από όπλα τα οποία δεν εξαπολύουν πυρά με τη συμβατική έννοια του όρου αλλά «παράσιτα» με τα οποία μπλοκάρουν, βραχυκυκλώνουν και παραλύουν τα συστήματα πλοήγησης και επικοινωνίας των εχθρικών drones.

«Κοιτάξτε πέρα από τις μάχες του πεζικού, τις αεροπορικές επιδρομές και τους ναυτικούς ελιγμούς: Θα δείτε ότι υπάρχει και μια άλλη μάχη που μαίνεται στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα. Όποιος ελέγχει τις ραδιομεταδόσεις ελέγχει και τον τρόπο πλοήγησης και επικοινωνίας των στρατευμάτων, των αεροσκαφών και των πυραύλων. Εάν μπλοκάρετε αυτές τις εκπομπές σημάτων μπορείτε να παραλύσετε τάγματα, μοίρες, στόλους και drones. Η αρχή είναι απλή: Βρείτε τις ραδιοσυχνότητες που χρησιμοποιεί ο εχθρός και μεταδώστε συντριπτικό θόρυβο στις ίδιες συχνότητες για να τις καταστήσετε άχρηστες. Τι ωφελεί ένας πύραυλος κρουζ που κατευθύνεται με GPS αν δεν μπορεί να επικοινωνήσει με τους δορυφόρους GPS που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη γη;», γράφει ο Ντέιβιντ Αξ (Forbes Aerospace & Defense), υπογραμμίζοντας τον κρίσιμο ρόλο που διαδραματίζουν πια οι παρεμβολείς σημάτων (radio jammers) στα πεδία των μαχών, έναν ρόλο τον οποίο πλέον αναγνωρίζουν άλλωστε και οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές του πολέμου.

Στο πλαίσιο άρθρου που δημοσίευσε στις αρχές Νοεμβρίου στον Economist, ο αρχηγός των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων στρατηγός Βαλέρι Ζαλούζνι σημειώνει, μεταξύ άλλων, ότι «ο ηλεκτρονικός πόλεμος είναι το κλειδί για τη νίκη στον πόλεμο των drones».

Υπενθυμίζεται ότι προ μηνών είχαν δει το φως της δημοσιότητας αναφορές που ήθελαν τους Ρώσους να σημειώνουν επιτυχίες αποπροσανατολίζοντας, με τα δικά τους jammers, κάποιες από εκείνες τις «έξυπνες» βόμβες (Joint Direct Attack Munition – JDAM) που είχαν στείλει οι Αμερικανοί ως στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία.

 

Σημειώνεται πάντως ότι και οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν παραλάβει αντί-drone jammers που χρησιμοποιούν κατά των Ρώσων, μεταξύ άλλων, από την Αυστραλία (το DroneGun Mk4 της DroneShield), τη Λιθουανία (το Electronic Drone Mitigation 4 – System EDM4S SkyWiper της NT Service) και τις ΗΠΑ (το VAMPIRE της L3Harris Technologies), ενώ εκείνες διαμηνύουν ότι έχουν παράλληλα αναπτύξει και άλλα δικά τους ουκρανικά συστήματα όπως για παράδειγμα το Piranha AVD 360.

Ως ενδεικτικό, δε, της σημασίας που δίνουν πια πολλοί υψηλά ιστάμενοι σε αυτά τα συστήματα, θα μπορούσε να ιδωθεί και το γεγονός ότι ο ίδιος ο Αυστραλός πρωθυπουργός, Άντονι Αλμπανέζι, φωτογραφήθηκε κρατώντας ένα αυστραλιανό DroneGun Mk4 κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στον Λευκό Οίκο στην Ουάσιγκτον, ενώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι η κατασκευάστρια εταιρεία του DroneGun, η DroneShield, συνεργάζεται πλέον και με τη Lockheed Martin Australia…